Apparaat

Synopsis:

AdsD1:
Zooals zij daar staat is die reis er een geweest naar Brussel of hoogstens naar Parijs, want van hier uit is Brussel niet eens een reis.|

AdsD6:
Zoals zij daar staat is het een reis geweest naar Brussel of hoogstens naar Parijs, want van hier uit is Brussel niet eens een reis.|

________

Versies:

1934: Manuscript 'Achter de Schermen' [AdsM1]:
Zooals zij daar staat is die reis een reis geweest naar Brussel of hoogstens naar Parijs, want Brussel is niet eens een reis van hier uit. Nauwelijks veertig kilometer.
[toon schrijfproces]

1934: Typoscript 'Achter de Schermen', getypte tekst [AdsM2a]:
Zooals zij daar staat is die reis een reis geweest naar Brussel of hoogstens naar Parijs, want van hier uit is Brussel niet eens een reis.|

1935: Voorpublicatie 'Achter de Schermen' in Groot Nederland [AdsT1]:
Zooals zij daar staat is die reis een reis geweest naar Brussel of hoogstens naar Parijs, want van hier uit is Brussel niet eens een reis.|

1935: Correctie-exemplaar Groot Nederland, getypte tekst [AdsM3a]:
Zooals zij daar staat is die reis een reis geweest naar Brussel of hoogstens naar Parijs, want van hier uit is Brussel niet eens een reis.|

1936: Tsjip, tweede druk [AdsD1]:
Zooals zij daar staat is die reis er een geweest naar Brussel of hoogstens naar Parijs, want van hier uit is Brussel niet eens een reis.|

1942: Tsjip, derde druk [AdsD2]:
Zooals zij daar staat is het een reis geweest naar Brussel of hoogstens naar Parijs, want van hier uit is Brussel niet eens een reis.|

1943: Tsjip/De Leeuwentemmer, eerste druk [AdsD3]:
Zooals zij daar staat is het een reis geweest naar Brussel of hoogstens naar Parijs, want van hier uit is Brussel niet eens een reis.|

1944: Tsjip/De Leeuwentemmer, tweede druk [AdsD4]:
Zooals zij daar staat is het een reis geweest naar Brussel of hoogstens naar Parijs, want van hier uit is Brussel niet eens een reis.|

1952: Tsjip/De Leeuwentemmer, derde druk [AdsD5]:
Zoals zij daar staat is het een reis geweest naar Brussel of hoogstens naar Parijs, want van hier uit is Brussel niet eens een reis.|

1956-57: Tsjip/De Leeuwentemmer, eerste drukproef voor het Verzameld Werk, gezette tekst [AdsP1a]:
Zoals zij daar staat is het een reis geweest naar Brussel of hoogstens naar Parijs, want van hier uit is Brussel niet eens een reis.|

1957: Tsjip/De Leeuwentemmer, tweede drukproef voor het Verzameld Werk [AdsP2]:
Zoals zij daar staat is het een reis geweest naar Brussel of hoogstens naar Parijs, want van hier uit is Brussel niet eens een reis.|

1957: Tsjip/De Leeuwentemmer, vierde druk, in het Verzameld Werk [AdsD6]:
Zoals zij daar staat is het een reis geweest naar Brussel of hoogstens naar Parijs, want van hier uit is Brussel niet eens een reis.|